W tym artykule wyjaśniamy czym jest video mapping, jakie są jego początki, jakie wyróżniamy rodzaje i z jakimi technikami jest najczęściej mylony.
Video mapping cieszy się dziś ogromną popularnością na koncertach, w teatrze i podczas wydarzeń kulturalnych. Ale czym właściwie jest video mapping i co odróżnia go od zwykłej projekcji?
„Każda odpowiednio zaawansowana technologia jest nie do odróżnienia od magii”
– Arthur C. Clarke
Video mapping to technika oświetlania wybranych elementów obiektu za pomocą projektora, z wcześniej przygotowaną animacją precyzyjnie dopasowaną do jego kształtu i struktury. To połączenie najnowszej technologii z wielowiekową tradycją opowiadania historii za pomocą światła.
Historia video mappingu – teatr cienia i pierwsze projektory.
Korzenie video mappingu sięgają czasów prehistorycznych. Pierwsze projekcje tworzone były podczas spektakli cieni – bez żadnego urządzenia, jedynie przy pomocy dłoni i źródła światła. Są one dziś uznawane za pierwszy krok w kierunku wynalezienia projektorów.
Sztuka ta zyskała szczególną popularność w Azji, przybierając formę teatru cienia; pierwsze wzmianki o takich przedstawieniach pochodzą z 840 roku naszej ery z terenów Malezji, Tajlandii, Kambodży i Chin.
Świadkowie dawnych pokazów nie rozumieli, jak tworzone były obrazy, dlatego często postrzegano je jako magiczne lub duchowe doświadczenia.
Lanterne Vive 1584
Jak przyciągnąć klientów do sklepu? Takie pytanie nurtowało francuskich fryzjerów już w 1584 roku, kiedy zaadaptowali ówczesną nowinkę technologiczną do celów marketingowych. Żywe latarnie (fr. Lanterne Vive) były często widywane w witrynach fryzjerskich i przedstawiały postacie, zwierzęta czy demony – co czyni je jednym z pierwszych przykładów reklamy świetlnej w historii.
„Magiczna latarnia” powstała na bazie camera obscury i była powszechnie używana w XVII wieku do tworzenia pokazów na żywo. W XVIII i XIX wieku latarnie służyły celom edukacyjnym, a w połowie XX wieku przekształciły się w małe zabawki dla dzieci.
Techniki projekcyjne zbliżone do video mappingu były też używane przez artystów malarzy do tworzenia obrazów – co praktykowane jest do dziś i pozwala na uzyskanie pięknych iluzji przy muralach. Przykładem może być seria „Medusa” od Truly Design.
Mapping w Disneylandzie 1960
Pierwsze komercyjne zastosowanie mappingu pojawia się w 1960 roku w Disneylandzie. Disney, dysponując dużymi funduszami na promocję marki, inwestuje w nowe technologie połączone ze sztuką. Śpiewające popiersia Grim Grinning Ghosts na stałe wchodzą do nawiedzonego domu – i do historii video mappingu.
Od tego czasu technika rozwinęła się w dziedzinach sztuki nowych mediów, rozrywki, marketingu i nauki. Światło projektora potrafi poszerzyć nasze zmysły o nowe elementy pojawiające się na wybranym obiekcie – od fasady budynku po małą figurkę w gablotce muzeum.
Visual Jokey czyli VJing i projekcje na koncertach
Projekcje towarzyszyły pokazom muzycznym od lat 60-tych. Kiedy na muzykach i scenie zaczęły pojawiać się wizualizacje, nie było już powrotu do tradycyjnych świateł. Pierwsze wizualizacje tworzone były z użyciem tuszy, oliwy, alkoholu i projektora do przezroczy.
Prekursorami tej sztuki byli Bill Ham i grupa Light Sound Dimension (LSD). W latach 90-tych każdy VJ (visual jockey) dysponował już mikserem, często komputerem i setkami nagrań miksowanych ręcznie do beatu.
Dziś nie jesteśmy ograniczeni kwadratową formą ekranu. Projektor może być ustawiony w dowolnym miejscu, a scena zaprojektowana tak, by DJ był tylko małym punktem w centrum wydarzeń.
Z użyciem odpowiedniego oprogramowania wystarczy wybrać elementy sceny, zaprojektować animację, zsynchronizować z muzyką i stworzyć… Robo Kitty. To zabawny, ale świetny przykład Video Mappingu 3D na geometrycznej formie z białych elementów gdzie animacja 3D daje iluzję głębi i ruchu całej sceny.
Video maskowanie
Podczas koncertów i festiwali często można zobaczyć technikę, która bywa mylona z mappingiem, a chodzi o maskowanie. ( video masking )
Polega ona na separacji elementów: w programie – wybierane są fragmenty oświetlanego obiektu i nadawane im animacje, które nie mają jednak nic wspólnego z jego rzeczywistą formą. Efektem jest przestrzenny kolaż animacji, ale to nadal nie jest video mapping ponieważ nie odnosi się w żaden sposób do fizycznego obiektu.
Aby projekcja stała się video mappingiem, wymaga (oprócz maskowania) zaprojektowania animacji ściśle odpowiadającej oświetlanej powierzchni. Kluczem jest to, że animacja „reaguje” na kształt i architekturę obiektu, a nie tylko go pokrywa.
W profesjonalnych realizacjach kluczową rolę odgrywają edge blending (precyzyjne nakładanie obrazów z wielu projektorów) oraz warping (dopasowanie geometrii do nieregularnej powierzchni).
Projekcje w małej skali i edge blending
Video mapping nie zawsze wymaga trójwymiarowej animacji , czasem video mapping służy zaznaczeniu elementów na obiekcie. Doskonałym przykładem zastosowania takiej projekcji jest nasza realizacja dla Muzeum Biskupów Warmińskich w Lidzbarku Warmińskim. Makieta zamku, będąca eksponatem sali muzealnej, została oświetlona z dwóch projektorów laserowych.
Naszym zadaniem było opowiedzenie historii zamku za pomocą projekcji – bez animacji i fajerwerków 3D, ale z precyzją co do piksela przy każdym detalu makiety. Dzięki nałożonej na białą formę projekcji otoczenie zamku ożyło – widzowie mogli prześledzić historię budowli poprzez zmieniające się obrazy i animacje bezpośrednio na jej miniaturze.
Dodatkowym wyzwaniem w tym projekcie było połączenie dwóch projektorów na przestrzennej bryle makiety, tak by nie widać było miejsca łączenia animacji, technika ta nazywa się edge blending.
To idealny przykład tego, jak video mapping sprawdza się w muzeach i przestrzeniach edukacyjnych.
Video mapping 3D
Video Mapping 3D to wyświetlanie animacji z użyciem animacji 3D na formach przestrzennych w świecie realnym – budynkach, rzeźbach, scenach czy instalacjach artystycznych..
Dowiedz się jak projektujemy video mapping
Stworzenie animacji na przestrzennym obiekcie to wypadkowa kilku kluczowych elementów:
1. Planowanie i wybór obiektu. Należy starannie zaplanować, co chcemy oświetlić i z jakiego punktu obiekt będzie oglądany. Jeśli przed budynkiem rosną drzewa, trzeba wybrać inną stronę elewacji lub sprytnie wpisać je w animację.
2. Warunki projekcji. W przypadku budynków sprawdza się zasada: im jaśniejsza fasada i mocniejszy projektor, tym lepiej. Kolory projektora mogą zginąć na ciemnej cegle. Przy obliczaniu mocy projekcji można przyjąć 1000 ANSI lumenów na metr szerokości obiektu – 20-metrowy budynek wymaga projektora ok. 20 000 ANSI.
3. Model 3D i animacja. Podstawą jest dobry model 3D stworzony z maski budynku, uwzględniający perspektywę widzów i wszystkie wymiary oświetlanego obiektu. Większość scen powstaje w programach do animacji, mappingu lub grafiki 3D.
4. Transformacje i efekty. Kolejny etap to transformacje obiektu przez animację. Coraz częściej pojawiają się też animacje tworzone proceduralnie, czyli za pomocą programowania zbliżonego do stosowanego w grach komputerowych. Całość łączy się w programach do edycji wideo i wyświetla podczas pokazu.
